Senes – działanie przeczyszczające

senes

Senes występuje w naturze na półpustynnych i pustynnych obszarach Afryki, wzdłuż Nilu, w Sudanie, Arabii, na wybrzeżu Morza Czerwonego.
Surowiec zielarski pozyskiwany jest z gatunku strączyniec ostrolistny – Cassia senna Linne = Casia acutifolia Delile (= Senna alexandrina Miller) lub gatunku strączyniec wąkolistny – Cassia angustifolia Vahl. Obecnie oba gatunki łączy się w niektórych systemach w jeden gatunek – Senna alexandrina Miller.

Opis

Senesy to małe półkrzewy o wysokości do 1 metra z wzniesioną, rozgałęzioną łodygą. Korzeń jest stożkowaty, słabo rozgałęziony, głęboko zagłębiający się w glebie. Dolne gałęzie są długie, płożące się po ziemi. Liście naprzemianległe, parami pierzastodzielne, z 4-8 parami podłużno-lancetowatych, całobrzegich, często nieregularnie ząbkowanych u nasady listków. Kwiaty żółte, pięciopłatkowe, zebrane w baldachogrona. Strąki płaskie, skórzaste, zielonkawobrązowe. Kwitnie od lipca do jesieni, nasiona dojrzewają we wrześniu. Owoce to płaskie, brązowe ziarna o długości 2-4 cm i szerokości około 1 cm.

Skład chemiczny

Wszystkie części rośliny zawierają pochodne antracenu, flawonoidy (izoraminetyna, kaempferol), kwasy organiczne (palmitynowy, linolowy, stearynowy, salicylowy), śladowe ilości alkaloidów, steroli, substancji żywicznych, śluzu itp. W składzie pochodnych antracenu przeważają glikozydy – glukoaloza-emodyna, glukoreina, sennozydy A i B (0,85-3,8%) i inne. Zawarte są również wolne aglikony – reina, aloes-emodyna i chryzofanol. Zawartość pochodnych antracenu w liściach wynosi 0,85-3,8%, w pestkach owoców – 2,3-4,6%; cienkie części łodygi nie zawierają mniej pochodnych antracenu niż liście; zdrewniałe części łodygi również nie zawierają pochodnych antracenu.

Surowiec

Do celów leczniczych stosuje się liście i owoce senny. Owoce zbierane są w miarę ich dojrzewania. Liście zbiera się, kiedy są w pełni rozwinięte. Suszymy je na powietrzu lub w wentylowanym pomieszczeniu, rozprowadzając cienką warstwą w temperaturze nie przekraczającej 40 st C.

Działanie

Senna jest stosowana zarówno w medycynie naukowej, jak i ludowej jako środek przeczyszczający.
Efekt przeczyszczający pojawia się po 6-8 godzinach od zażycia leku. Antraglikozydy pod wpływem enzymów trawiennych i procesów bakteryjnych są rozkładane do cukrów i aglikonów, te ostatnie drażnią błonę śluzową jelita grubego, nie zwiększając wydzielania, ale zwiększając aktywność motoryczną. W przeciwieństwie do innych środków przeczyszczających senna zazwyczaj nie powoduje bólu brzucha. Działa łagodnie, zwiększa funkcje motoryczne jelita grubego.

Może być używana przy otyłości, ale rozsądnie i z przerwami. Senes wywołuje skurcze macicy i wzmaga perystaltykę dróg moczowych oraz pęcherza moczowego. Może to przejawiać się w częstszym wydalaniu moczu.

Syropy senesowe lub napar senesowy z miodem zażywane w małych ilościach, ale często – działają dodatkowo wykrztuśnie.

Wskazania: zaparcia, otyłość, choroby metaboliczne skóry, kuracje odtruwające (przeczyszczenie poprzedzające głodówkę lub preparaty regulujące metabolizm i odtruwające), hemoroidy, tętniaki, ryzyko pęknięcia naczyń w mózgowiu lub gałce ocznej(profilaktyka przez pęknięciem, aby w czasie defekacji, czyli oddawania kału nie naprężać zbytnio tłoczni jamy brzusznej i mięśni), kuracje wydalania pasożytów z przewodu pokarmowego, zmiany w odbycie (uszkodzenia) uniemożliwiające oddawanie twardego kału (senes zapewnia rozmiękczenie masy kałowej i tzw. luźne, bezwysiłkowe wypróżnienia, zwłaszcza w połączeniu z płesznikiem, prawoślazem, korzeniem babki szerokolistnej, glistnikiem, dymnicą i siemieniem lnianym).
Wszystkie choroby, w których pożądane jest łagodne wypróżnienie z miękkimi stolcami, takie jak szczeliny odbytu, hemoroidy i po zabiegach chirurgicznych na odbytnicy, do oczyszczania jelit przed zabiegami medycznymi oraz przed i po zabiegach chirurgicznych na brzuchu.

Przetwory

Napar z senny: 1 g ziela senny zalać 1 szklanką wrzącej wody, naparzać 4 godziny, przecedzić, pić małymi łykami przed snem.

Odwar: 1 łyżkę suchego surowca zalać w emaliowanym garnku 1 szklanką wrzącej wody, przykryć i gotować na małym ogniu przez pół godziny, ostudzić, przecedzić, zażywać po 1/2 szklanki rano i wieczorem jako środek przeczyszczający.

Macerat: 1 łyżeczkę liści senny zalać 1/4 szklanki zimnej wody. Nalegać na dzień, przecedzić, pić przed snem na zaparcia.

Dawkowanie

Dawka doustna dobowa 1-5 g (sporządzać napar lub odwar).
Dawka jednorazowa: 500 mg-2 g.

Przeciwwskazania i skutki uboczne

Nie stosować w czasie ciąży i laktacji, przy niedrożności jelit oraz przy zaburzeniach wodno-elektrolitowych, np. hipokaliemii. Może powodować bolesne skurcze tuż przed defekacją. Przedawkowany wywołuje silne skurcze i długotrwałe (kilka dni) biegunki.

W okresie menstruacji, zwłaszcza u kobiet boleśnie miesiączkujących senes może nasilać dolegliwości bólowe przez wywoływanie skurczów macicy.

Nie stosować senesu przy zapaleniu nerek, pęcherza moczowego i wyrostka robaczkowego oraz przy zespole jelita drażliwego, przy zapaleniu gruczołu krokowego i przeroście prostaty, bowiem senes zwiększa obrzęk i skurcze gruczołu krokowego.

Przy długotrwałym stosowaniu środków przeczyszczających, w szczególności senny przez wiele lat w dużych dawkach może dojść do zaniku mięśni gładkich jelita grubego i zaburzenia jego unerwienia.

Senes wspomaga odchudzanie przez utratę wody z ustroju oraz upośledza przyswajania składników pokarmowych. Nadużywany prowadzi do utraty zdrowia, zaburzeń wodno-elektrolitowych, odwodnienia, silnego osłabienia oraz niedoborów pokarmowych.

Przy chorobach serca konieczne jest uzupełnianie diety w potas (pokarmy i wody zdrojowe bogate w potas, suplementy potasowe).

Może wywołać odbarwienie moczu, białkomocz oraz krwiomocz. Nie stosować dłużej niż 7-10 dni.

Źródła:

https://www.myjane.ru/articles/text/?id=13590
https://300trav.ru/kassiya-ili-senna-cassia-senna.html
https://good-tips.pro/index.php/medicinal-plants/senna-alexandrina-health-benefits
https://lektrava.ru/encyclopedia/senna/
https://www.greeninfo.ru/grassy/senna_alexandrina/senna-ili-aleksandrijskij-list_art.html
www.rozanski.li
Fitoterapia i leki roślinne, prof. E. Zarawska, prof. B. Gierczak, prof. J. Niedworok

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *