Pięciornik – na chore jelita

Pięciornik kurze ziele

Wśród pięciorników o działaniu leczniczym mamy pięciornik kurze ziele (inaczej pięciornik czteropłatkowy, czyli pięciornik leśny), pięciornik rozłogowy i pięciornik srebrny. Wszystkie mają podobne działanie. (na rys. kurze ziele)

Pięciorniki są to to małe, płożące się zioła występujące na skrajach lasów, polanach, między krzewami, na suchych i podmokłych łąkach, w młodych nasadzeniach, na obrzeżach torfowisk, w rzadkich lasach iglastych. Występują w całej Eurazji w różnych środowiskach.

Opis – pięciornik kurze ziele

Wieloletnia roślina zielna o wysokości 15-50 cm. Kłącze zdrewniałe, grube, często zbite, długości 2-7 cm i grubości 1-3 cm, z licznymi cienkimi korzeniami przybyszowymi. Liście promieniste, długoogonkowe, 3- do 5-palczaste, zamierające w czasie kwitnienia. Jasnozielone, wydłużone i rzeźbione. Trójdzielne, z dwoma dużymi listkami. Łodygi liczne, smukłe, wznoszące się, na szczycie widlasto rozgałęzione. Liście kaliny są naprzemianległe, trójdzielne, z dwoma dużymi liściopodobnymi przylistkami; blaszki są podłużne, brzegiem wgłębione. Pędy i liście pokryte są włoskami. Kwiaty żółte w nielicznych kwiatostanach na długich szypułkach, regularne, z podwójnym, czteroczłonowym okwiatem. Szeroko otwarte, miseczkowate, małe, często pojawiające się na szczytach pędów. Kielich jest podwójny. Korona składa się z 4 żółtych płatków. Pręciki i słupki są liczne. Owocem jest wielozarodnik, składający się z 5-12 pomarszczonych ciemnooliwkowych lub brązowych orzeszków. Kwitnie od maja do września, owoce dojrzewają w sierpniu-wrześniu.

Uprawa

Prawie wszystkie gatunki i odmiany są mało wymagające w stosunku do składu gleby, ale lepiej rozwijają się na glebach żyznych, zawierających wapno. Niektóre rośliny lubią miejsca słoneczne, inne wolą półcień, większość jest odporna na mróz i suszę.

Surowiec

Surowcem zielarskim jest kłącze pięciornika oraz kwitnące ziele, suszone w temperaturze do 50 stopni C. Po wysuszeniu surowiec należy rozdrobnić i przechowywać w szczelnych słojach.

Skład chemiczny

Kłącze pięciornika to typowy środek fenolowy i garbnikowy. Zawiera garbniki, głównie katechinowe; flawonoidy, fenolokwasy (chinowy, elagowy); flobafeny, tormentol, olejek eteryczny, żywicę, skrobię, szczawian wapnia, czerwień tormentilową (flobafen), fitosterole, glikozydy fenolowe.

Przeciwkrwotocznie

Pięciornik jest bogaty w garbniki, które cenione są za ich zdolność do oczyszczania organizmu z toksyn i odpadów oraz za ich właściwości hemostatyczne. Stosuje się je przy krwawieniach zewnętrznych i wewnętrznych, takich jak hemoroidy, rany i skaleczenia oraz krwawiące dziąsła.

Wodne i wodno-alkoholowe wyciągi z kłączy i ziela pięciornika obkurczają naczynia krwionośne, zwiększają miejscowo krzepliwość krwi (wpływ przeciwkrwotoczny), ścinają powierzchniową warstwę błony śluzowej (właściwości ciągające), przez co zmniejszają obrzęk i stan zapalny, zmniejszają przekrwienie i wysięk.

Układ pokarmowy

Napar z korzenia pięciornika jest silnym środkiem na wiele schorzeń przewodu pokarmowego. Wskazania: nieżyt żołądka, jelita cienkiego i grubego, niestrawność, zaburzenia trawienia, biegunka, owrzodzenia jelit, zespół jelita drażliwego, zapalenie uchyłków jelita grubego, polekowe i toksyczne (po węglowodorach, alkoholu) uszkodzenia wątroby, hemoroidy, dyzenteria, wrzodziejące zapalenie jelita grubego z krwawieniem jelitowym, zapalenie błony śluzowej żołądka, wrzody żołądka i dwunastnicy, brak apetytu.

Pięciornik to klasyczny środek przeciwbiegunkowy i przeciwzapalny. Działa ochronnie na miąższ wątroby. Jest środkiem żółciopędnym. Ogranicza drażniący wpływ jadów i bakterii na tkanki przewodu pokarmowego. Zarówno po podaniu doustnym jak i zewnętrznym działa przeciwbakteryjnie. Hamuje rozwój Salmonella. Shigella, E. coli i in.

Tarczyca

Źródła rosyjskie wiele mówią o wyjątkowej zdolności pięciornika do regulowania pracy tarczycy i zdolności do rozpuszczania jej małych guzków.
Pięciornik jest bogaty w jod. Dzięki temu zioło normalizuje przemianę materii, przywraca równowagę hormonalną oraz pomaga poprawić pracę tarczycy w nadczynności, przeroście, przy wystąpieniu wola wieloguzkowego. Jest zalecany jako środek zapobiegający niedoborom jodu.

Inne

Pięciorniki działają przeciwzapalnie, antyseptycznie, ściągająco, moczopędnie, rozkurczowo i przeciwkaszlowo. Regulują krwawienia miesiączkowe oraz przemianę materii; „czyszczą krew”.
Hamują rozwój bakterii i grzybów chorobotwórczych. Wspomagająco przy cukrzycy i ketozie.

Zewnętrznie

Nalewka, ekstrakt, odwar z pięciornika zastosowane na skórę zmniejszają wydzielanie łoju, obkurczają rozszerzone naczynia krwionośne i rozszerzone pory.

Pięciornik jest przydatny do pielęgnowania skóry łojotokowej, z owrzodzeniami, wypryskami, wrzodami sączącymi, trądzikiem różowatym, z rozszerzonymi porami i plamicami naczyniowymi. Odwar doskonały do płukania włosów przetłuszczających się i dla nadania połysku i puszystości.
Odwar z kłączy pięciornika – do irygacji przy zapaleniu pochwy, ponadto do nasiadówek i płukanek warg sromowych, odbytu, moszny, prącia – przy infekcjach i stanach zapalnych, odparzeniach.
Odwar pięciornikowy jest skuteczny w leczeniu obrzęku dziąseł po zabiegach stomatologicznych, płukania jamy ustnej i gardła przy zapaleniu.
Hemoroidy, świąd odbytu (lewatywy, maść, nasiadówki, płukanki, czopki), stany zapalne dziąseł, paradontoza, zajady, bolesne nadżerki w jamie ustnej, zapalenie gardła (doustnie, płukanki), stany zapalne układu płciowego (zewnętrznie), trudno gojące się rany (zewnętrznie); zapalenie spojówek i powiek, nadmierne łzawienie (okłady z odwaru 30-45 minutowe, zmieniane co 10-20 minut); białe upławy, stany zapalne skóry owłosionej głowy, łupież tłusty, wypadanie włosów na tle łojotoku i zakażeń drożdżakami (płukanki, wcieranie nalewki, szampon z dodatkiem ekstraktu).
W kosmetyce i kosmetologii: rozszerzone naczynia krwionośne, trądzik różowaty, uszkodzenia polekowe skóry, rozszerzone pory, łojotok, przebarwienia.

Przeciwwskazania i skutki uboczne

Pięciornik nie wykazuje działań ubocznych, jakie można zaobserwować podczas stosowania kwasu taninowego (czystej taniny).

Niewskazane jest stosowanie surowca leczniczego w przypadku niskiego ciśnienia krwi, a także u osób cierpiących na zakrzepicę naczyń krwionośnych. Przeciwwskazani są również pacjenci z reakcjami alergicznymi i indywidualną nietolerancją na rośliny. Należy zaprzestać stosowania preparatów ziołowych w okresie ciąży i karmienia piersią.

Preparaty i dawki – dr Różański

Napar: 2 łyżki suszu zalać 1 szkl. wrzącej wody; odstawić na 20 minut; przecedzić. Pić kilka razy dz. po 1 szkl.;

Odwar z kłącza pięciornika: 5-10 g (1-2 łyżki) na szklankę wody, gotować 5-15 minut, odstawić na 30 minut, przecedzić. Pić po 1/2 szklance odwaru kilka razy dziennie, zależnie od potrzeby (przy biegunce co 3-4 godziny). Stosować do przemywania, okładów, płukanek, lewatywy, irygacji. Z ziela pięciornika również można przygotować odwar, lecz działa on słabiej i dawki trzeba podwoić.

Nalewka: 1 cz. świeżych lub suchych rozdrobnionych kłączy zalać 5 częściami alkoholu 40-70%, odstawić na przynajmniej 7 dni, codziennie wstrząsając. Przefiltrować. Zażywać po 1 łyżeczce herbacianej. 1 łyżka nalewki na 1/2 szklanki wody nadaje się do płukanek, okładów i przemywania.

Sproszkowane kłącze pięciornika: przy biegunce 1 g 3-4 razy dziennie.

Ocet: Ziele pięciornika srebrnego świeże, jak i suche zalane octem 3-5% (lub 3% kwasem mlekowym): 1 część surowca na 3 części octu/kwasu mlekowego; maceracja przez tydzień, po czym zlać. Środek pomocny przy niestrawności (1 łyżeczka na 1 szklankę wody, 1-2 raz dziennie) i infekcjach Candida sp. przewodu pokarmowego. Po rozcieńczeniu wodą staje się dobrym tonikiem dla cery tłustej i normalnej (ściągającym, pojędrniającym, zakwaszającym, zmniejszającym rozszerzone pory, antyseptycznym i rozjaśniającym).
Płukanki octowo-pięciornikowe (1 łyżka octu pięciornikowego na 1 szklankę wody) zmiękczają włosy, nadają połysk włosom, wzmacniają cebulki włosowe, zapobiegają rozwojowi drożdżaków i łupieżu tłustego. Takie roztwory są dobre do płukania jamy ustnej przy nieprzyjemnym zapachu, zapaleniu dziąseł, paradontozie i pleśniawkach. Kąpiele stóp w takich roztworach likwidują obrzęki.
Wspomniany wyżej ekstrakt z pięciornika z dodatkiem kwasu mlekowego stosować przy przewlekłych wzdęciach, niedokwasocie treści żołądka i nieżycie przewodu pokarmowego z infekcjami grzybowymi błon śluzowych po antybiotykoterapii. Jednocześnie przyjmować probiotyki z symbiotycznymi bakteriami.

Ekstrakt płynny z pięciornika srebrnego można dodać do możliwie obojętnego szamponu (5-10%), np. dziecięcego, bezzapachowego i stosować do mycia włosów (gdy skóra jest podrażniona, swędząca, z łupieżem, podatna na infekcje Pityrosporum sp. i Candida sp.).

2 Comments on “Pięciornik – na chore jelita”

  1. Sklad: sok z piolunu, oliwa z oliwek Zastosowanie: bole w piersiach, zapalenie oskrzeli, kaszel, takze u dzieci, bol w boku Sposob uzycia: kilka kropli kilka razy dziennie wsmarowac w klatke piersiowa i boki. Szczegolnie na noc. Uwaga! Olejek z piolunu moze wywolac alergie. Zrobic probe z 1 kropla. Sklad: kwiaty i liscie fiolka, oliwa z oliwek Zastosowanie: oslabienie wzroku, poczatek zacmy i jaskry, podwyzszone cisnienie wewnatrzgalkowe, czyraki, dolegliwosci nerek Sposob uzycia: smarowac kilka razy dziennie chore miejsca i skore wokol nich. Oslabienie wzroku – wieczorem nawilzac oczy dookola powiek. Uwazac, aby olejek nie dostal sie do oczu!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *