Lukrecja – zdrowie w słodyczy

lukrecja gładka

Lukrecja gładka – Glycyrrhiza glabra

W stanie dzikim lukrecja występuje w Azji Mniejszej i w rejonie Morza Śródziemnego. Najlepiej rośnie na dobrze zdrenowanych glebach w głębokich, wypełnionych słońcem dolinach. Występuje w korytach i brzegach zbiorników, nisko położonych potoków, rozlewiskach i dolinach rzecznych, na dnie płytkich wąwozów, łąkach stepowych i słonawych, kamienistych i piaszczystych zboczach.

Lukrecja ma bardzo słodki smak, który zawdzięcza obecności glicyryzyny oraz kwasu glicyryzynowego. Trudno znaleźć inną roślinę, która jest tak szeroko stosowana jak korzeń lukrecji.
Wśród surowców leczniczych wyróżniamy lukrecję gładką hiszpańską, lukrecję gładką rosyjską (uralską), lukrecja chińską i chropowatą.

Opis botaniczny

Lukrecja gładka (Glycyrrhiza glabra L.) jest to wieloletnia roślina zielna z dość osobliwie ułożonym silnym systemem korzeniowym, który przebiega głęboko i tworzy skomplikowaną sieć pod ziemią. Z wielogłowego, zdrewniałego, grubego kłącza wyrasta pojedynczy korzeń palowy, prawie nie rozgałęziający się, wnikający na kilka metrów w głąb ziemi. Na głębokości 30-40 cm pod ziemią wyrastają w różnych kierunkach poziome pędy podziemne o długości 1-2 m, na których końcach pojawiają się pąki, z których wyrastają rośliny córki. Tylko w niektórych miejscach pędy łamią się lub wysychają, przerywając połączenie między osobnikami. W ten sposób lukrecja rozprzestrzenia się na dużych obszarach i tworzy zarośla, odnawiając się ze strzępów pędów jednej rośliny. Korzenie lukrecji mogą przenikać przez warstwy gleby na głębokość 6-8 m i często sięgają do poziomu wód gruntowych. To ostatnie jest jednym z najważniejszych czynników decydujących o pomyślnym rozwoju populacji tej niezwykłej rośliny. Łodygi lukrecja ma wzniesione, proste lub słabo rozgałęzione, o wysokości 50-80 cm, rzadziej do 150 cm, nagie lub krótko owłosione, słabo pokładające się. Liście naprzemianległe, nieparzystopierzaste (półpierzaste). Mają długość od 5 do 20 cm. Składają się z 3-10 par eliptycznych lub jajowatych, skórzastych, błyszczących, ciemnozielonych. Powierzchnia, zwłaszcza spodnia, pokryta jest lepkimi, kropkowatymi gruczołkami. Brzeg liścia lekko wygięty ku dołowi. Kwiaty zebrane są w luźne, pachnące grona o długości 5-12 cm, na długich (3-7 cm), pokrytych włoskami, szypułkach. Korona składa się z pięciu płatków – górnego (chorągiewka), dwóch bocznych (skrzydełka) i dwóch dolnych, mniej lub bardziej połączonych w łódeczkę. Kwiaty są różowo-purpurowe lub biało-purpurowe, nieregularne, cętkowane. Owocem jest brunatny, prosty lub wygięty, skórzasty, podłużny, spłaszczony strąk, gładki lub pokryty drobnymi gruczołowatymi kolcami. Zawiera od 1 do 8 nasion. Nasiona są ściśnięte, gładkie, szeroko owalne, szarozielone lub brązowawe. Rozmnażana głównie wegetatywnie, sporadycznie przez nasiona. Kwitnie od maja do lipca, nasiona dojrzewają od sierpnia do września.

Surowiec

Surowcem jest korzeń i kłącze. Pozyskiwane są późną jesienią (listopad) lub wczesną wiosną z trzy- lub czteroletnich roślin. Korzenie otrząsa się z ziemi, myje zimną wodą, oczyszcza z kory, tnie na kawałki o długości 30-35 cm i suszy na słońcu, w pomieszczeniu lub w suszarni w temperaturze 50 st C. Gotowy surowiec jest kruchy, w środku żółty, a w smaku słodko-słony. Okres przydatności do spożycia suszonych korzeni lukrecji – 5 lat.

Skład chemiczny

Surowiec zawiera saponiny trójterpenowe (12-15%), których głównym przedstawicielem jest glicyrryzyna (sole potasowe i wapniowe kw. glicyrryzynowego), izoflawony (liquirytygenina i jej 4′-o-glukozyd liquirytyna, chalkon izoliquirytygeniny i jej 4′-o-glukozyd izoliquirytyna), kumaryny (herniaryna, likumaryna, umbeliferon), fitosterole (stigmasterol i beta-sytosterol), cukrowce (mannitol, glukoza, skrobia, sacharoza), garbniki, tłuszczowce, kwasy (likwirowy, jabłkowy), wit. C, aminokwasy, olejek eteryczny, gorycze, żywice, sole mineralne. Silnie słodki smak nadają surowcowi cukrowce oraz glicyryzyna.

Dawkowanie

Dawki korzenia w ciągu dnia: 10-20 g, najlepiej w postaci odwaru lub naparu. Nalewka, ekstrakt i wyciąg suchy – odpowiednio.

Korelacje

Lukrecja nasila działanie kruszyny, senesu, szakłaku, trzmieliny, naparstnicy, cebuli morskiej, strofantusa, miłka i konwalii. Wykazuje synergizm z dziewanną, pierwiosnkiem, anyżem, opium, kodeiną i glistnikiem. Kodeina, opium, glistnik, maczek kalifornijski itp. w połączeniu z lukrecją lepiej hamują ośrodek kaszlu.

Wszechstronność lukrecji

Korzeń lukrecji jest stosowany w przemyśle spożywczym jako substytut cukru. Jest składnikiem napojów bezalkoholowych, nalewek, pieczywa, marynat, kompotów, kisieli, czekoladek, chałwy i deserów. Liście lukrecji można również parzyć jako substytut herbaty lub dodawać do kawy, aby poprawić smak napoju. Jest używana do zabezpieczania mięsa, ryb, kiszonej kapusty i ogórków przed zepsuciem. Do aromatyzowania tytoniu do palenia, tabaki i gumy do żucia. Jest zawarta w masie gaśnic do tworzenia piany, poprawy jakości kleju i cementu, trawienia metali, przygotowania akwareli, tuszu, atramentu, garbowania skóry, barwienia wełny i jedwabiu. Łodygi są używane do produkcji lin. Lukrecja jest dobrym dodatkiem do paszy dla zwierząt hodowlanych. W razie potrzeby wyciąg z lukrecji nadaje się do dokarmiania pszczół. W przemyśle farmaceutycznym lukrecję wykorzystuje się do wyrobu leków wykrztuśnych, rozkurczowych, przeciwwrzodowych i przeciwwirusowych. Poprawia także smak i zapach preparatów. W przemyśle kosmetycznym używana do produkcji preparatów wybielających, rozjaśniających cerę i nawilżających.

Cukierki lukrecjowe

Cukierki lukrecjowe są wyrobem cukierniczym o specyficznym, niezapomnianym smaku, który nadaje im korzeń lukrecji. Prawidłowo przygotowane cukierki lukrecjowe są zarówno smakołykiem, jak i lekarstwem dla organizmu człowieka. Zwykle są one lepkie, wizualnie przypominają marmoladę do żucia. Aby je przygotować należy korzenie rośliny namoczyć, obrać z zewnętrznej skórki a następnie pogotować. Powstały w ten sposób użyteczny ekstrakt pozostawia się by stężał. Ekstrakt jest przetwarzany, w wyniku czego powstaje karmel lukrecjowy. Co ciekawe, spożywanie cukierków lukrecjowych jest narodową cechą Duńczyków. Wyroby cukiernicze z lukrecji wzmacniają układ odpornościowy, chronią przed przeziębieniami i chorobami wirusowymi. Ponadto pobudzają krążenie krwi, działają moczopędnie i przeczyszczająco, dostarczają organizmowi substancji pektynowych i kwasu askorbinowego. Zawierają glicerozynę.
W 100 gramach cukierków lukrecji znajduje się 385 kalorii.

W kuchni

Lukrecja jako przyprawa ma specyficzny, subtelny zapach podobny do zapachu kopru włoskiego i anyżu oraz bogaty, słodki smak. Przyprawa ta jest bardzo popularna w kuchni Japonii, Chin, Egiptu, Mongolii, Anglii i krajów skandynawskich. Stosuje się ją w postaci proszku, suszonych płatków, syropów i ekstraktów. W Chinach lukrecja jest szczególnie popularna. Dodaje się ją do różnych zup i bulionów, stosuje jako składnik mieszanek przyprawowych. Lukrecja stanowi doskonały dodatek do gorących potraw z mięsa, drobiu i dziczyzny, napojów w tym alkoholi, deserów, słodyczy, owoców i wypieków. Przyprawa ta dobrze komponuje się również z jajkami i ryżem. Jest używana do marynat warzywnych. Zioło dobrze łączy się z koprem włoskim, anyżem, czarnym pieprzem, imbirem, kardamonem i uzupełnia chińską mieszankę 5 przypraw (anyż, goździki, cynamon, koper włoski, pieprz syczuański). Lukrecja może być również dodawana do mąki. Znalazła również zastosowanie w kulinariach do utrzymywania świeżości potraw i lepszego ubijania białek jaj.

Działanie

Korzenie lukrecji były szeroko stosowane do celów leczniczych w Asyrii i Sumerii, skąd zapożyczyli je starożytni egipscy lekarze. O leczniczym zastosowaniu lukrecji wspomina również starożytny chiński „Traktat o ziołach”, napisany 3000 lat przed Chrystusem. W Tybecie wierzono, że korzeń lukrecji zapewnia długowieczność i lepsze funkcjonowanie sześciu zmysłów”, a chińscy uzdrowiciele uważali go za jeden z najważniejszych leków i starali się włączać do wszystkich mieszanek leczniczych. Do dziś w Chinach dobroczynne właściwości korzenia lukrecji cenione są na równi z korzeniem żeń-szenia. Lukrecja jest również o dawna wykorzystywana przez indyjskich uzdrowicieli. Jest zawarta w wielu przepisach ajurwedyjskich i uważana za jedno z najczęściej przepisywanych ziół.

Przeciwwrzodowo

Związki flawonowe zawarte w lukrecji działają przeciwskurczowo na mięśnie gładkie. Glikozyd liquiricin ma działanie łagodzące i przeciwskurczowe, rozluźniające skurcze zwieraczy przewodu pokarmowego, co daje dobry efekt przeczyszczający i nadaje się do kompleksowej terapii w leczeniu wielu chorób przewodu pokarmowego. Dzięki zastosowaniu lukrecji wzrasta lepkość śluzu oraz odporność błony śluzowej żołądka i dwunastnicy na działanie czynników agresywnych (pepsyna, kwas solny). Czynniki te najsilniej działają na błonę śluzową podczas refluksu dwunastniczo-żołądkowego, w okresie poprzedzającym powstanie wrzodu żołądka (początek niszczenia warstwy komórkowej pokrywającej powierzchnię żołądka pod błoną śluzową) oraz bezpośrednio w trakcie rozwoju wrzodu żołądka. Lukrecja hamuje syntezę prostaglandyn, zmniejsza aktywność pepsyny. Dzięki niej wzrasta odporność układu na urazy i zakażenia. Zioło leczy także zapalenie błony śluzowej żołądka, działa ochronnie przy zapaleniu wątroby. Pobudza regenerację nabłonka przewodu pokarmowego.

Stany zapalne przełyku, żołądka, dwunastnicy i jelit, choroba wrzodowa, skurcze jelit, żołądka i przewodów żółciowych, zaparcia, owrzodzenia jelita grubego, zespół jelita nadwrażliwego, obrzęk wątroby.

Lukrecja jest stosowana jako naturalny środek słodzący przy cukrzycy. Przywraca prawidłowe funkcjonowanie trzustki, zwiększa własną produkcję insuliny w organizmie. Ponadto obniża poziom cholesterolu, zapobiega zatykaniu się naczyń krwionośnych i poprawia pracę serca.

Wykrztuśnie

Zawartość w lukrecji glicerozyny i saponin zapewnia jej właściwości wykrztuśne. Zioło pobudza czynność nabłonka rzęskowego w tchawicy i oskrzelach, zwiększa aktywność wydzielniczą błon śluzowych górnych dróg oddechowych. Działa sekretolitycznie, rozkurczowo i wykrztuśnie. Pod wpływem preparatów z lukrecji wydzielina ulega upłynnieniu, jej odkrztuszanie staje się łatwiejsze. Dodatkowo lukrecja ma działanie przeciwzapalne. Odkażające działanie zioła na układ oddechowy wspomagane jest przez właściwości przeciwwirusowe i przeciwpierwotniakowe. Suszone korzenie zalecane są do żucia przy suchości i skurczach oraz infekcjach gardła, zgadze oraz nudnościach.
Lukrecja często wchodzi w skład mieszanek, zestawów, syropów i lizaków stosowanych w leczeniu kaszlu. Szczególnie chętnie stosują je dzieci ze względu na przyjemny zapach i słodki smak. Lukrecja może pomóc w leczeniu suchego kaszlu, gruźlicy, zapalenia oskrzeli, astmy, zapalenia krtani, zapalenia płuc i kaszlu palacza. Także w skurczach dróg oddechowych, chrypce, katarze, zapaleniu tchawicy, przeziębieniu, krztuścu i anginie.

Moczopędnie

Korzenie lukrecji są stosowane w chorobach urologicznych takich jak zapalenie nerek i pęcherza, trudności w oddawaniu moczu, choroby układu moczowo-płciowego. Surowiec ma działanie antybiotyczne w stosunku do paciorkowców, gronkowców, wirusów, pierwotniaków i grzybów. Działa moczopędnie i napotnie ale także nawadniająco. Wpływa na gospodarkę potasowo – sodową. Zatrzymuje jony Na, powoduje utratę jonów K. Podnosi stopień nawodnienia i sprężystość mięśnie szkieletowych, pozwala na “napompowanie mięśni wodą i elektrolitami”, co w umiejętny sposób może być wykorzystane w produkcji zwierzęcej i kulturystyce. Podnosi ciśnienie krwi. Działa przeciwrodnikowo, antybakteryjnie i przeciwwirusowwo. Rozkurczowo na układ moczowy. Przeciwreumatycznie i w stanach zapalnych stawów oraz podagrze. Odwar z kłączy i korzeni jest stosowany w tradycyjnej medycynie bułgarskiej do leczenia bolesnego oddawania moczu spowodowanego gruczolakiem prostaty. Wraz z innymi roślinami leczniczymi stosowana jest w ostrym i przewlekłym odmiedniczkowym zapaleniu nerek.

W hiponatremii (niedoborze sodu) oraz hiperkaliemii (zbyt dużym stężeniu potasu).

Odtruwająco

Odwar z lukrecji neutralizuje toksyny wirusów, bakterii, trucizn chemicznych, w tym zatruć pokarmowych. Stosowanie zioła jest zalecane przy długotrwałej pracy w szkodliwych gałęziach przemysłu i przy różnych chemikaliach. Korzeń lukrecji jest jednym z najbardziej skutecznych środków antyalergicznych i odczulających w fitoterapii. Lukrecja podnosi wydajność układu odpornościowego, jest skuteczna w chorobach autoimmunologicznych. Zwiększa odporność organizmu na niedobór tlenu.

Estrogennie

Korzeń lukrecji wpływa na funkcjonowanie gruczołów dokrewnych i przemianę materii. Ma wyraźne działanie estrogenne. Stosowana w przewlekłej niewydolności nadnerczy przyczynia się do przywrócenia prawidłowej równowagi hormonalnej w organizmie. W okresie menopauzy, zaburzonej funkcji tarczycy (głównie w jej nadczynności), niedoczynności jajników, gruczolaku i raku prostaty. Normalizuje cykl i zatrzymuje bolesne objawy przedmiesiączkowe u kobiet. W chorobie Addisona.

Przy długotrwałym stosowaniu lukrecji może dojść do ograniczenia lub zaniku owłosienia ciała, u mężczyzn – do osłabienia libido, u kobiet – do zwiększenia zachorowalności na raka piersi.

Na odchudzanie

Lukrecja przyspiesza procesy przemiany materii, wspomaga usuwanie toksyn i oczyszczanie organizmu, zmniejsza wydzielanie soku żołądkowego, hamuje apetyt. Zmniejsza ochotę na słodkie i tłuste potrawy. Działa lekko przeczyszczająco.

Bogata w witaminy z grupy B

Lukrecja jest bogata przede wszystkim w witaminy z grupy B. Dzięki temu jest niezbędna dla metabolizmu energetycznego oraz prawidłowego funkcjonowania narządów i układów, zwłaszcza układu nerwowego, bierze udział w syntezie białek, a także jest w stanie regulować przemianę materii. Lukrecja jest również zaangażowana w produkcję insuliny, przemianę energii i inne reakcje metaboliczne. Pobudza regenerację i rozrost tkanek, zwiększa masę mięśni.

Doskonale łagodzi zmęczenie, poprawia sprawność umysłową. Ponadto stosowana jest przy zmęczeniu, ogólnym braku energii, niepokoju i kołataniu serca, spłyceniu oddechu, skurczach żołądka i podbrzusza.

Zewnętrznie

Wyciąg z lukrecji ma właściwości łagodzące i odmładzające. Oczyszcza pory, pomaga wybielić i odświeżyć skórę. Działa nawilżająco i antyseptycznie. Przyspiesza gojenie wrzodów. Działa wyraźnie przeciwzapalnie nie tylko na skórę, ale także na nabłonki, tkankę chrzęstną, kostną i łączną właściwą. W skórnych chorobach autoimmunologicznych. Przy egzemie, alergii, suchości, wysypce, wypryskach, oparzeniach, toczniu rumieniowatym układowym, pęcherzykowym toczniu rumieniowatym, łuszczycy, pokrzywce i zapaleniu skóry. Hamuje powstawanie plam starczych. Rozjaśnia przebarwienia i piegi. Skojarzone stosowanie zewnętrzne i doustne leczy trądzik pozostawiający przebarwienia.

Uzupełnij niedobór potasu

W czasie kuracji w diecie trzeba uwzględnić większy udział produktów bogatych w potas: rodzynki (860 mg/100 g), morele suszone (1370 mg/100 g), figi suszone (850 mg/100 g), natka pietruszka (1000 mg/100 g), pistacje (1020 mg/100 g), soja (1740 mg/100 g), groch (930 mg/100 g), soczewica (810 mg/100 g), pokrzywa (316 mg/100 g), banany (382 mg/100 g), pieczarki (418 mg/100 g), szpinak (633 mg/100 g).

Przeciwwskazania

Lukrecja zwiększa wydalanie potasu oraz podnosi poziom chlorku sodu w ustroju. Dlatego też nie może być stosowany przy hipernatremii (nadmiarze sodu) i hipokaliemii (niedoborze potasu). Długotrwale stosowane preparaty lukrecji prowadzą do obrzęków i nadciśnienia.

Inne przeciwwskazania: zażywanie naparstnicy (Digoxyn!) oraz leków moczopędnych powodujących utratę potasu, niewydolność nerek, wątroby i krążenia, ciąża, laktacja. Może być bezpiecznie stosowana w kuracjach krótkotrwałych: 1-4 tygodniowych.

Przy długotrwałym stosowaniu lukrecji może dojść do częściowego lub całkowitego zaniku owłosienia, rozwoju ginekomastii i osłabienia libido.

Osoby ze skłonnością do biegunek oraz zaburzeniami endokrynologicznymi powinny do lukrecji podchodzić z rozwagą.

Preparaty – dr Różański

Napar:  na szklankę wody bierzemy 1-2 łyżki rozdrobnionego surowca. Pić po 1 szklance naparu  2-4 razy dziennie. W nieżytach układu pokarmowego i oddechowego – małe dawki, ale często. Dla dzieci można parzyć w mleku z miodem lub sokiem malinowym.

Odwar: 2 łyżki lukrecji zalać 2 szkl. wody; gotować 3 minuty; odstawić na 30 minut; przecedzić. Pić 3-4 razy dz. po 100 ml;

Ekstrakt lukrecjowy: 4 łyżki korzenia zalać 100 ml wody; gotować (nie uzupełniać wyparowanej ilości wody !) 10 minut; wywar przecedzić przez sito i odstawić w osobnym garnczku, natomiast pozostałą nam masę korzeni ponownie zalać 50 ml wody i znów gotować, ale 5 minut, po czym wywar przelać przez sito; masę korzeni odrzucić zaś otrzymany wtórny (drugi) wywar połączyć z wywarem pierwotnym (pierwszym). Oba gotować z dodatkiem 2 łyżek miodu i 1 łyżki gliceryny przez 5 minut. Tak przyrządzony lek zażywać 3-4 razy dz. po 1-2 łyżeczki. Jest bardzo wartościowy.

Źródła

https://doctor-v.ru
https://good-tips.pro
www.rozanski.li
www.gramzdrowia.pl
https://lektrava.ru
https://herbana.world
https://kiberis.ru
https://300trav.ru
https://foodandhealth.ru
https://edaplus.info
https://www.greeninfo.ru
https://klirvin.ru/licorice

Основные разделы сайта и материалы для изучения


https://natural-medicine.ru
https://www.kladovayalesa.ru

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *