Glistnik jaskółcze ziele – sok na kurzajki

glistnik

Glistnik – Chelidonium majus

Istnieje starożytna legenda, która mówi, że glistnik otrzymał jedną ze swoich nazw – „jaskółcze ziele”, ponieważ zaczął kwitnąć, gdy przyleciały jaskółki, a zakończył – gdy ptaki odleciały do ciepłych krajów.

Roślina rośnie w prawie wszystkich krajach europejskich. Występuje w lasach, w zaroślach, nad brzegami wód i w ogrodach. Dla pomyślnego wzrostu i rozmnażania preferuje luźną i bogatą glebę.
Przy złamaniu glistnik wydziela żółto pomarańczowy sok, co jest jego cechą charakterystyczną.

Zioło znane jako diabelskie mleko, żółty oset, złota trawa, trawa czarownic.

Opis botaniczny

Glistnik to wieloletnia roślina zielna, 30-80 cm wysokości, z krótkim kłączem i korzeniem palowym. Korzeń rozgałęziony, zwężający się, czerwono-brązowy na zewnątrz i żółty wewnątrz. Łodyga pusta, wzniesiona, rozgałęziona, skąpo porośnięta. Liście naprzemianległe, z liśćmi nasadowymi i dolnymi liśćmi łodygowymi osadzonymi na długich ogonkach. Blaszki liściowe są głęboko pierzaste, z dużymi, skręconymi klapami. Liście są zielone z wierzchu i szkliste pod spodem. Kwiaty jasnożółte, zebrane po 3-8 na końcach pędów w proste parasolowate kwiatostany. Kielich składa się z dwóch działek, które zwykle odpadają po przekwitnięciu kwiatu. Korona jest regularna. Owocem jest kapsuła w kształcie strąka, która otwiera się dwoma liśćmi od podstawy do góry. Nasiona są czarne, błyszczące, z białym grzebykowatym wyrostkiem. Cała roślina zawiera pomarańczowy, mleczny sok. Kwitnie od maja do września, owoce zaczynają dojrzewać w czerwcu.

Surowiec

Surowcem jest korzeń, ziele, same liście lub same owoce, wszystkie bogate w alkaloidy izochinolinowe. Ziele zbiera się przed lub w czasie kwitnienia, najlepiej w maju i w czerwcu. Wtedy zachowuje barwę i ma największą zawartość alkaloidów. Suszymy w normalnej temperaturze lub w otwartym piekarniku ogrzanym do temp. 60 st C. Dobrze wysuszone ziele kruszy się, a łodygi łamią się z trzaskiem, posiada miły, charakterystyczny zapach i jasno-zielony kolor. Można suszyć ziele zawieszone na sznurkach. Ziela pozyskane w sierpniu i we wrześniu są mało wartościowe i bardzo często żółkną podczas suszenia. Ziele należy ścinać ostrym nożem, tak aby nie uszkodzić korzeni.
Ze względu na trujący charakter rośliny podczas zbierania surowców nie należy dotykać rękami twarzy i oczu, a po pracy należy dokładnie umyć ręce.

Skład chemiczny

Glistnik posiada bardzo bogaty skład chemiczny. Najwięcej ciał czynnych zawierają niedojrzałe owoce, później korzenie, a najmniej ziele, jednakże nawet ten ostatni surowiec w zupełności wystarcza do celów leczniczych. Chelidonium majus jest rośliną zasobną w alkaloidy, roślina ta zawiera 30 alkaloidów. Chelidonina i koptyzyna stanowią ok. 80% ogólnej zawartości alkaloidów. Inne ważniejsze to: alkaloidy protoberberynowe (berberyna, stylopina), alkaloidy beznofenantrydynowe (chelerytryna, sangwinaryna), alkaloidy protopinowe (protopina, allokryptopina); inne składniki: karoteny, witamina C, kwas kawowy i jego estry, kwas kawoilo-glicerynowy, kwas kawoilo-treoninowy (takze w postaci laktonu), kwas kawoilo-jabłkowy, kwas chelidonowy, glikogen, kwas bursztynowy, sporo wapnia, olejek eteryczny.

Glistnik – uspokajająco, przeciwbólowo, rozkurczowo

Glistnik wywiera działanie papaweryno- kodeino- i morfinopodobne. Papaweryna jest środkiem silnie rozkurczającym mięśnie gładkie narządów wewnętrznych. Kodeina ma działanie przeciwbólowe, podobne do morfiny, oraz przeciwkaszlowe. Morfina wykazuje silne działanie uspokajające, przeciwbólowe i nasenne.
A zatem oprócz działania uspokajającego Glistnik wykazuje także działanie rozkurczowe, obniża napięcie mięśni gładkich i prążkowanych, zmniejsza ich pobudliwość i hamuje skurcze (widoczne uczucie odprężenia), obniża napięcie mięśni naczyń krwionośnych, w tym także wieńcowych i powoduje ich rozszerzenie, działa przeciwmiażdżycowo, obniża ciśnienie krwi, niweluje kłucie w sercu, niedotlenienie mięśnia sercowego, nerwicę i kołatanie serca, działa przeciwarytmicznie, zapobiega migotaniu przedsionków i komór, znosi częstoskurcz napadowy. Alkaloidy glistnika rozszerzają drogi oddechowe i ułatwiają oddychanie, rozluźniają skurcze oskrzeli (utrudnione oddychanie, astma, zadyszka, niemożność złapania tchu), łagodzą dusznicę bolesną, kaszel bolesny. Napar z glistnika poprawia krążenie wieńcowe, mózgowe i obwodowe (w kończynach),ale także podnosi stężenie hemoglobiny we krwi. Pomaga przy nerwicy żołądka i jelit, bolesnych biegunkach i bolesnych zaparciach.
W celu uzyskania efektu uspokajającego i rozkurczowego przyjmuje się 10 ml nalewki lub intraktu lub 100 ml naparu.
Po zażyciu w dawce wysokiej (150 ml naparu, 15 ml nalewki lub intraktu) – również obniża ciśnienie tętnicze krwi.

Zioło działa przeciwbólowo, znieczulająco i lekko narkotycznie.

Glistnik moczopędnie

Glistnik działa moczopędnie i przeciwzapalnie na układ moczowo – płciowy. Dzięki tym dwóm właściwościom zioło przede wszystkim wspomaga pracę nerek. Pomaga przy zapaleniu nerek, parciu na mocz, bolesnym oddawaniu moczu i skąpomoczu, obrzękach i puchlinie wodnej. Nalewka i intrakt glistnikowy znoszą również kolkę nerkową. Stosowane są w kamicy nerkowej.
Działają przeciwobrzękowo. Wodno-alkoholowe wyciągi z glistnika znakomicie radzą sobie również z infekcjami dróg płciowych.

Immunostymulująco

Przeciwwirusowo, przeciwpierwotniakowo, przeciwbakteryjnie, przeciwgrzybiczo, przeciwzapalnie i przeciwnowotworowo – tak działa glistnik. Hamuje wzrost i rozwój chorobotwórczych pierwotniaków, grzybów, bakterii i wirusów. Pobudza do pracy układ immunologiczny, dlatego też stosuje siego w chorobach zakaźnych oraz w zapaleniu płuc. Zabija pałeczki gruźlicy. W większych dawkach, w połączeniu z tymiankiem, cząbrem (Satureja) lub macierzanką oraz surowcem śluzowym (płesznik, ślaz, prawoślaz, żywokost) hamuje uporczywy kaszel i przykre objawy zapalenia krtani oraz gardła.
Przy stosowaniu zarówno wewnętrznym jak i zewnętrznym jest przeciwalergiczny i przeciwświądowy.

Glistnik działa silnie żółciopędnie

Bardzo ważną właściwością glistnika jest jego silne działanie żółciopędne i żółciotwórcze. Zapobiega on zaleganiu i zastojom żółci, przeciwdziała wytrącaniu się złogów żółciowych. Możliwe jest, że glistnik ułatwia wydalenie drobnych kamieni i złogów żółciowych. Preparaty glistnikowe zmniejszają napięcie i obrzęk pęcherzyka żółciowego, są pomocne w leczeniu stanów zapalnych dróg żółciowych, bańki wątrobowo – trzustkowej, samego pęcherzyka żółciowego i dwunastnicy. Glistnik jest także środkiem ochraniającym miąższ wątroby oraz zapobiegającym jej uszkodzeniu. Szybko znosi kolkę żółciową, żołądkową i jelitową.
Łagodzi chorobę wrzodową. Jaskółcze ziele wzmaga wydzielanie soku żołądkowego i trzustkowego, reguluje, a zarazem przyśpiesza przemianę materii, reguluje wypróżnienia, odtruwa organizm. Jest wskazany przy biegunkach, zaparciach i otyłości.

Reguluje miesiączkowanie

Glistnik likwiduje bolesne menstruacje, równocześnie jednak pobudza miesiączkowanie, co objawia się bardziej obfitymi krwawieniami. Likwiduje on zaburzenia hormonalne, łagodzi okres po- i przekwitania oraz choroby z nim związane.

Zewnętrznie

Mleczny sok z glistnika od dawna jest stosowany w medycynie ludowej do usuwania brodawek, kłykcin kończystych, brodawczaków, modzeli, nagniotków oraz leczenia owrzodzeń, ran, opryszczki, łuszczycy, wysypek i innych chorób skóry.

Aby przeprowadzić „zabieg” usuwania brodawki należy ułamać gałązkę świeżej rośliny i poczekać, aż pojawi się kropla soku, a następnie przyłożyć ją do kurzajki. Jeśli nie ma możliwości codziennego pozyskiwania świeżego soku z glistnika, można przygotować leczniczy ocet. Aby to zrobić, 10 g świeżych roślin trzeba zalać 1 szklanką octu i wytrawiać 1 miesiąc w szklanym słoiku (przechowywać w ciemnym miejscu, wstrząsając co 3 dni). Po 3 miesiącach ocet przelać przez potrójną warstwę gazy do ciemnej, szklanej butelki. Otrzymany środek jest przydatny do moczenia brodawek, jako środek przeciwgrzybiczy, łagodzący skurcze, leczy zapalenie stawów i podagrę, ma właściwości przeciwbólowe.

Wyciągi wodne i wodno-alkoholowe zastosowane zewnętrznie (wcieranie, okłady) działają przeciwzapalnie i znieczulająco, co może być wykorzystane w zwalczaniu bólu reumatycznego i artretycznego. Jednakże ani nalewka ani ekstrakt z suchego ziela nie niszczą kurzajek.

Świeży czy suszony

Najcenniejsze są preparaty galenowe, czyli roślinne przetwory sporządzone w drodze ekstrakcji za pomocą różnych rozpuszczalników (m.in.: roztwory etanolu, wino, olej, ocet). W największym stopniu działają one antywirusowo oraz przeciwwrzodowo. Najlepiej gdy ekstrakty zalane są zimnym rozpuszczalnikiem.

Suszony glistnik poprawia czynności wydzielnicze wątroby, trzustki i jelit, pobudza trawienie, zapobiega skurczom mięśni gładkich, kolkom, hamuje procesy fermentacyjne i gnilne w jelitach. Niszczy drożdżaki i bakterie, odciąża wątrobę i odtruwa organizm.

Preparaty

Napar: 1 łyżkę ziela zalać 2 szkl. wrzącej wody; odstawić na 30 minut; przecedzić. Pić 3-4 razy dz. po 100 ml (max 150 ml).

Wywar: 1 łyżkę ziela zalać 2 szkl. wody; gotować 5 minut; odstawić na 20 minut; przecedzić. Dawkować jak napar.

Alkoholatura “zimna”: pół szkl. świeżego mielonego ziela zalać 400 ml wódki; wytrawiać 14 dni; przefiltrować. Zażywać 3-4 razy dz. po 10 ml; w kolkach – 1 łyżka.

Intrakt: pół szkl. świeżego i mielonego ziela zalać 400 ml gorącej wódki; wytrawiać 10 dni; przefiltrować. Zażywać 3-4 razy dz. po 10 ml w 50 ml wody.

Nalewka glistnikowa: pół szkl. suchego ziela zalać 400 ml wódki; macerować 14 dni; przefiltrować. Doustnie zażywać jak Intrakt. Leczy niektóre oporne zmiany trądzikowe. W tym celu przemywać skórę 3 razy dz.

Wyciąg glicerynowy: każdą łyżkę pobranego świeżego lub suchego ziela zalać 30 g gliceryny płynnej i 15 ml wódki; wymieszać; wytrawiać 7 dni; przefiltrować. Zażywać 2-3 razy dz. po 10 ml po rozcieńczeniu z dowolnym sokiem w zaparciach bolesnych, przy kolkach i kamicy moczowej oraz żółciowej. Lek silny w działaniu!

Maść glistnikowa: świeży sok miesza się z wazeliną w stosunku 1:4, suszony surowiec miesza się z wazeliną (1:1) i dodaje 0,20% kwasu karbolowego (zapobieganie pleśni).

Glistnik – przeciwwskazania, skutki uboczne

W przypadku stosowania zioła konieczne jest dokładne przestrzeganie zalecanych dawek, ponieważ roślina jest bardzo toksyczna.
Stosując sok z Chelidonium zewnętrznie, ważne jest, aby po użyciu dokładnie umyć ręce oraz uważać, by nie dostał się on do oczu.

Objawy zatrucia to bóle i pieczenie w jamie ustnej, nadmierne ślinienie, nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunka, niekiedy krwawa. W ostrych zatruciach objawy przypominają ostry krwotoczny nieżyt żołądkowo – jelitowy. Występują wtedy zawroty i bóle głowy, zaburzenia świadomości, od pobudzenia do senności i głębokiej śpiączki włącznie, spadek ciśnienia tętniczego, tachykardia. Po kontakcie ze skórą może występować zaczerwienienie, pieczenie, miejscowy obrzęk, pęcherze, owrzodzenia. W wyniku kontaktu ze spojówkami – pieczenie, ból, łzawienie, uszkodzenie rogówki. Czynnikiem toksycznym jest zespół alkaloidów izochinolinowych, które występują w soku mlecznym rośliny.

Przeciwwskazania do stosowania glistnika: ciąża, zaćma, jaskra, zażywanie leków w skład których wchodzi atropina i jej podobne.

Synergizm glistnika z innymi ziołami

Glistnik najlepiej łączyć z kłączem ostryżu (kurkuma), z zielem rzepiku, z mniszkiem (ziele, korzeń), z boldyną, z zielem kocanki, z zielem szanty, z zielem karczocha, z nasionami mielonymi ostropestu (sylimaryna), z zielem dymnicy, z zielem dziurawca, zielem lebiodki i (lub) zielem cząbru. Glistnik wykazuje wyraźny synergizm z berberysem (liść, owoc, kora), maczkiem kalifornijskim (ziele, korzeń), z siwcem i lepiężnikiem.

Źródła:

https://herbana.world/plant/chistotel-bolshoj.html
https://kiberis.ru/?p=4562
https://dobrazdrava.ru/chistotel-bolshoy/
https://lektrava.ru/encyclopedia/chistotel-bolshoy/
https://edaplus.info/directory-herbs/celandine.html.
https://foodandhealth.ru/travy/chistotel/
Poradnik zielarski, Henryk Różański
Fitoterapia i leki roślinne, prof. E. Zarawska, prof. B. Gierczak, prof. J. Niedworok
www.gramzdrowia.pl
www.rozanski.li
The Green Pharamacy, James A. Duke

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *