Drapacz

drapacz

Drapacz – Cnicucs benedictus

Drapacz lekarski rośnie na słonecznych, suchych, skalistych zboczach, suchych łąkach, nieużytkach, przydrożach, w ogrodach, wśród rzadkich krzewów i w pobliżu zabudowań mieszkalnych. W razie potrzeby można go przesadzić do ogrodu i posadzić na stałe w słonecznym miejscu z suchą, ale żyzną glebą.

Opis botaniczny

Drapacz jest rośliną jednoroczną, z wyglądu przypominającą osty. Osiąga wysokość od 20 do 70 cm. Łodyga jest prosta, rozgałęziona na szczycie. Łodygi i liście rośliny są miękkie, soczyste, przypominające pajęczynę. Liście promieniste pierzasto ułożone, zwężające się ku podstawie w oskrzydlony ogonek, zebrane w rozetę o długości około 20 cm, szarozielone, z rozszerzonymi, kłująco-ząbkowanymi klapami, podłużno-lancetowate, częściej łodygowe, ostro ząbkowane na brzegu, często kępkowate i błyszczące. Kwiaty drapacza są żółtawe, zebrane w pojedyncze koszyczki na końcach gałęzi i pędów. Kwiatostany zanurzone w lejku górnych liści i zaopatrzone w listek okalający z pajęczynowatą osnówką. Owocem jest prążkowana żółtobrązowa niełupka. Roślina kwitnie latem, od czerwca do września, a owoce dojrzewają w sierpniu lub wrześniu.

Uprawa w ogrodzie

Drapacz lekarski to niewymagająca, tolerująca suszę roślina, lubiąca jasne słońce i suchą glebę. Pożądana jest żyzna gleba. Cnicucs jest rozmnażany przez nasiona, które wysiewa się wczesną wiosną lub jesienią, w rzędach o rozstawie 10-15 cm. Należy dobrze nawozić. Nasiona kiełkują w ciągu 2 do 4 tygodni.

Surowiec

Surowcem leczniczym jest ziele (końcówki pędów) drapacza, owoce i korzenie. Ziele zbiera się w okresie kwitnienia (czerwiec-sierpień), a owoce po dojrzeniu (wrzesień). Odcina się wierzchołki pędów z pąkami i kwiatami, wiąże w pęczki i suszy pod zadaszeniem, w zawieszeniu lub w suszarni w temperaturze nie przekraczającej 45 st C. Pachnące, gorzkie i cierpkie korzenie wykopuje się zwykle jesienią, oczyszcza z ziemi, rozkłada na papierze i suszy w przewiewnym miejscu w temperaturze do 60 st C.

Skład chemiczny

Podstawę składu chemicznego ziela drapacza stanowią: gorzka substancja glikozydowa lakton seskwiterpenowy knityna (do 0,3%), substancje żywiczne (do 5%), garbniki, śluzy, gumy (13%), sole mineralne (12%), pochodne flawonoidów, glikozydy (apigenina i kaempferol), związki triterpenowe. Ponadto drapacz zawiera śladowe ilości olejku eterycznego, enzym, który wspomaga fermentację mleka, nikotynaminy, żywice (głównie magnezję) i inne użyteczne substancje.

Za działanie lecznicze preparatów z drapacza odpowiada glikozyd knityna, który w dawkach terapeutycznych zwiększa wrażliwość na substancje drażniące smak, pobudza czynność wydzielniczą i motoryczną żołądka i jelit. Jednak duże dawki mają wyraźne działanie drażniące, powodując bóle żołądka, wymioty i biegunkę.

Działanie

Ziele drapacza jest stosowane w medycynie tradycyjnej od początku XVI wieku jako środek oczyszczający krew, pobudzający przepływ żółci, wspomagający trawienie, moczopędny, wykrztuśny i przeciwgorączkowy, poprawiający pamięć i pobudzający miesiączkę.

Układ pokarmowy: Preparaty z drapacza wzmagają wydzielanie śliny, soku żołądkowego, trzustkowego, jelitowego i żółci. Pobudzają trawienie i apetyt. Leczą dyspepsję (niestrawność). Zapobiegają atonii jelit. Regulują wypróżnienia, przeciwdziałając zaparciom. Łagodzą stany zapalne i podrażnienia błony śluzowej przewodu pokarmowego m.in. zapalenie jelita grubego (mocny napar, wywar – czyli krótko zagotowany napar). Wyciąg z owoców jest wskazany dla osób starszych z zanikowym zapaleniem błony śluzowej żołądka. Zaburzenia trawienne (wzdęcia, wrzody żołądka i dwunastnicy), choroby wątroby, żółtaczka. Wchodzi w skład preparatów żołądkowych, nalewek i wódek żołądkowych.

Dla zdrowia kobiet: Wodna nalewka z korzenia drapacza jest jednym z najstarszych ludowych środków leczniczych na kobiece dolegliwości. W połączeniu z innymi ziołami jest powszechnie stosowana przy dolegliwościach menstruacyjnych. Równoważy stan hormonalny. W medycynie ludowej w różnych krajach, zioło jest używane do normalizacji zaburzeń miesiączkowania. Stosowany w celu wsparcia układu hormonalnego u dorastających dziewcząt, jak również u kobiet w okresie menopauzy.

Suplementy diety zawierające drapacz aktywizują system immunologiczny, normalizują system nerwowy, poprawiają krążenie. Drapacz stosuje się w niedokrwistości oraz w chorobach układu oddechowego. Stosuje się go w przypadku astmy oskrzelowej i w zapaleniu dróg oddechowych. Wspomaga oczyszczanie naczyń krwionośnych, jest stosowany w leczeniu chorób naczyniowych.

Synergizm: Aby uaktywnić procesy przemiany materii drapacz jest często łączony z liśćmi pokrzywy, zielem fiołka trójbarwnego, zielem krwawnika, a jako środek moczopędny z liśćmi brzozy, kwiatami nieśmiertelnika piaskowego, zielem skrzypu, korzeniem opuncji, jako środek choleryczny z liśćmi mięty pieprzowej, owocami kminku, zielem piołunu gorzkiego, zielem selernicy.

Zewnętrznie: Do leczenia owrzodzeń (okłady z odwaru, naparu, ze świeżego pogniecionego ziela). Ma istotne właściwościach przeciwbakteryjne i przeciwzapalne. Świeży sok stosowany jest do leczenia i przyspieszania gojenia się ran i ukąszeń owadów.

W browarnictwie

W przeszłości zielem drapacza zastępowano chmiel w browarnictwie, po dziś dzień drapacz służy do wyrobu gorzkich likierów (np. Benedyktynki).

Przetwory

Napar: 1 łyżka surowca w 400 ml wrzącej wody, 1 godzina, pić po 1/2 szklanki 4 razy dziennie przed posiłkami jako środek pobudzający apetyt i poprawiający trawienie.

Przeciwwskazania i działania niepożądane

Drapacz jest silnie trujący. Duże dawki preparatów na jego bazie mogą powodować pieczenie, mdłości, a nawet wymioty, kolkę, biegunkę. Jest również przeciwwskazany w chorobach nerek. Dlatego należy go stosować z dużą ostrożnością i tylko po konsultacji z lekarzem specjalistą. Jest przeciwwskazany w okresie ciąży.

Źródła:

https://med-otzyv.ru
https://lektrava.ru
http://www.velvet-forest.ru
www.rozanski.li
https://good-tips.pro
https://for-medic.info
http://www.medsite.com.ua

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *