Czystek – napar czy olejek ?

czystek

Czystek – Cistus

Legenda głosi, że krzew czystka, gdy rośnie, wydziela żywicę, która w gorące, suche dni ulega samozapłonowi. Spala się doszczętnie i wtedy z popiołu kiełkują jego nasiona, które pokryte są ogniotrwałą skorupką, a dodatkowo popiół „matki” stymuluje ich wzrost.

Czystki są to rośliny z suchych, otwartych, słonecznych siedlisk. Występują w rejonie Morza Śródziemnego i Morza Czarnego.

Rodzaj czystek obejmuje szereg gatunków, które są stosowane w lecznictwie. I tak mamy czystek siwy – Cistus incanus Linne, czystek ladanowy – Cistus ladanifer L., czystek laurolistny (wawrzynolistny) – Cistus laurifolius L. i czystek szary (kreteński) – Cistus creticus L.

Czystkowi siwemu przypisywane są właściwości lecznicze nieprawdziwe, nadinterpretowane, co wprowadza pacjentów w błąd i niepotrzebnie daje nadzieje na wyleczenie z wielu poważnych chorób. Czystki mają właściwości lecznicze, ale nie są to silne zioła.

Surowcem lekarskim są wysuszone liście. Liście czystków są zasobne w olejek eteryczny, żywice, flawonoidy i kwasy fenolowe.

Czystek kreteński – działanie

Zastosowanie tradycyjne czystka kreteńskiego: zapalenie gardła i oskrzeli, chrypka, zapalenie krtani, przeziębienie, angina, zapalenie płuc i oskrzeli, infekcje układu moczowego, bóle stawów.

Najlepiej stosować nalewkę. 1 część suchych rozdrobnionych liści należy zalać 5 częściami alkoholu 50-60%, macerować 1 miesiąc od czasu do czasu wstrząsając. Zażywać 3 razy dziennie po 5-10 ml. Po zmieszaniu z miodem, melasą lub syropem klonowym w proporcji 1:1 uzyskujemy syrop, który należy zażywać 3 razy dziennie po 1 łyżce. Dla dzieci przyrządza się napar na mleku tłustym, bowiem mleko jako emulsja ekstrahuje lipofilowe składniki czynne. 1 łyżkę liści należy zalać 1 szklanką wrzącego mleka. Dodać syrop z maliny i miód; pić do 3-4 szklanki dziennie takiego naparu przy kaszlu, gorączce, przeziębieniu.

Czystek ladanowy – działanie

Działa lekko przeciwbólowo, wykrztuśnie, odkażająco, powlekająco, pobudzająco na miesiączkowanie, przeciwnerwicowo, żółciopędnie i przeciwzapalnie. W medycynie ludowej Cistus ladanifer L. wykorzystywano w leczeniu stanów zapalnych stawów, w leczeniu nieżytów układu oddechowego, zaburzeń miesiączkowania, nerwic i nieżytów jelit z biegunką. Wodno-alkoholowy ekstrakt z czystka ladanowego ma działanie fungistatyczne wobec grzybów Candida.

Napar: 1 łyżka surowca na 1 szklankę wrzącej wody lub mleka. Podawać z miodem, syropem i żółtkiem utartym, szczególnie przy przeziębieniu. Dziennie podawać 3-4 szklanki naparu. Do leczenia nieżytów przewodu pokarmowego i do przemywania skóry oraz okładów. Napar na mleku łączy w sobie działanie nalewki i naparu wodnego. Najbardziej wartościowe są wyciągi wodno-alkoholowe.

Z liści i gałązek otrzymuje się nalewkę (1:5, na alkoholu 50-60%).

Czystek laurolistny – działanie

Stosowany był w medycynie ludowej rejonu Morza Śródziemnego w leczeniu zaburzeń trawiennych, choroby wrzodowej (szczególnie pąki kwiatowe), chorób reumatycznych, schorzeń układu oddechowego, stanów zapalnych skóry i cukrzycy. Badania wykazały działanie hipoglikemiczne. Czystek laurolistny hamuje wzrost Helicobacter pylori. Prawdopodobnie czystek laurolistny ma pewne właściwości przeciwbólowe, chociaż nie jest to do końca pewne, gdyż badania były przeprowadzane na myszach. Zioło działa przeciwzapalnie i antyoksydacyjnie, hamująco na prostaglandyny oraz ochronnie na miąższ wątroby. Preparaty mogą być użyte do zapobiegania retinopatii cukrzycowej.

Czystek siwy – działanie

Włoscy uczeni wykazali potencjalne właściwości hamowania procesu przerostu gruczołu krokowego. Zioło hamuje stan zapalny, może działać ochronnie na żołądek – gastroprotekcyjnie. Surowiec ma właściwości fungistatyczne i przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe, antyoksydacyjne i przeciwrodnikowe.
W tradycyjnej medycynie ludowej krajów rejonu Morza Śródziemnego czystek siwy był stosowany w leczeniu nieżytów przewodu pokarmowego, schorzeń wątroby, zakażeń i stanów zapalnych układu moczowego, skóry oraz układu oddechowego. Był również polecany w leczeniu stanów zapalnych stawów.

Surowiec wpływa na układ odpornościowy, jednakże nie do końca immunostymulująco.
Z badań wynika, że wyciągi działają przeciwbakteryjnie, przeciwgrzybiczo i przeciwwirusowo, ponadto wpływają cytotoksycznie i cytostatycznie wobec wielu linii komórek nowotworowych. Patrząc jednak na badania trzeba podkreślić, że były one prowadzone głównie na zwierzętach (myszy, szczury), ponadto na modelach tkankowych i komórkowych, wreszcie na bakteriach i grzybach in vitro. Nie można bezpośrednio tych wyników odnosić do chorego człowieka i oczekiwać, że roślina poradzi sobie z nowotworem, ciężkim zakażeniem bakteryjnym, czy wirusem.

Przetwory

Napar czystkowy: 1 łyżkę liści lub rozdrobnionych suchych gałązek zalać 1 szklanką wrzącej wody lub mleka; parzyć pod przykryciem 20 minut, przecedzić; przy chorobach układu oddechowego i zakaźnych dodać miód, sok malinowy; pić 3-4 szklanki naparu. Można podawać dzieciom.

Nalewka czystkowa: 1 część suchego surowca zalać 5 częściami alkoholu 50-60%, macerować miesiąc, wstrząsając co kilka dni; przefiltrować. Zażywać po 5-10 ml 3 razy dziennie, można dodawać do mleka lub utartego żółtka z mlekiem i miodem, szczególnie przy przeziębieniu, grypie, anginie, zapaleniu oskrzeli i tchawicy.

Nalewka na winie: 1 część czystka rozdrobnionego zalać 7 częściami wina białego lub czerwonego, wytrawnego. Pozostawić na miesić, co kilka dni wstrząsając. Pić 1 kieliszek dziennie przy chorobach stawów, ziarnicy, choroby Hashimoto, autoimmunologicznych chorobach skóry, cukrzycy i hipercholesterolemii.

O wszystkich czystkach

Źródła rosyjskie opisują właściwości czystka nie rozgraniczając go na gatunki. Czystek to czystek i tyle. Bardzo mało jest informacji o naparach, odwarach czy nalewkach. Za to dużo uwagi poświęca się olejkowi eterycznemu z czystka. Wg rosyjskich zielarzy ma on szeroki wahlarz leczniczego działania, jednak stosuje się go wyłącznie zewnętrznie.

Opis

Czystek to mały półkrzew, zwany także różą skalną. Liście są proste, jajowate, filcowate, ułożone naprzeciwlegle lub w rzędach. Od spodu pokryte są białym nalotem. Gruczołowate włoski pokrywające liście wydzielają żywicę. Zapach wydzielany przez czystek jest szczególnie wyczuwalny podczas upałów. Żywice rośliny są wykorzystywane do produkcji labdanum. Kwiaty są barwy białej lub różnych odcieni różu. Nie kwitną dłużej niż jeden dzień. Owocem jest kapsułka, która otwiera się podłużnymi szczelinami. Roślinka kwitnie w maju-lipcu, a owocuje w lipcu-sierpniu.

Składniki olejku eterycznego

Zawiera ponad 170 składników, w tym α-pinen, β-pinen, kamfen, sabinen, mircen, α-phellandren, α- i β-terpinen, limonen, ρ-cymen, 1,8-cineol, borneol, nerol, linalol, geraniol, cis-3-heksen-1-ol, trans-2-heksen-1-ol, terpinen-4-ol, eugenol, 2,2,6-trimetylocykloheksanon, fenchon, α-tujon, izomenton, acetofenon, ledol, diacetyl, benzaldehyd, cis- i trans-citral, octan bornylu, octan geranylu.

Właściwości lecznicze olejku eterycznego

Lecznicze działanie krzewu tkwi w liściach. Liście mają włoski, które wydzielają żywicę. Czystek nie jest stosowany w oficjalnej medycynie, ponieważ nie jest rośliną farmakopealną. Mimo to, jego pożyteczne właściwości – antybakteryjne, antyseptyczne, rozszerzające oskrzela, uspokajające, immunomodulujące – są wykorzystywane w medycynie ludowej. Jest poszukiwanym środkiem przy inhalacjach górnych dróg oddechowych.

Wykrztuśnie

Zastosowanie olejku z czystka jest bardzo wskazane w chorobach układu oddechowego. Inhalacje z niego są zalecane jako środek wspomagający w leczeniu zapalenia oskrzeli, płuc, bólu gardła i krtani. Olejek działa wykrztuśnie, łagodzi kaszel i uśmierza jego ataki, rozluźnia struny głosowe.
Ma on działanie przeciwzapalne i rozgrzewające w chorobach górnych dróg oddechowych, w katarze i zapaleniu zatok szczękowych. Stymuluje pracę płuc. Normalizuje aktywność układu krwionośnego i limfatycznego ze względu na swoje właściwości bakteriobójcze, antyseptyczne, rozszerzające oskrzela, czystek jest przydatny w leczeniu wirusów oddechowych.

Zapach kadzidła, który spowalnia i pogłębia oddychanie, jest bardzo dobry przy atakach astmy, optymalizuje oddychanie komórkowe (nasycenie tkanek tlenem), ma działanie przeciwdrgawkowe, łagodzi migrenę.

Olejek z czystka wzmacnia układ odpornościowy, hamuje rozmnażanie się wirusów, bakterii i grzybów. Może służyć do oczyszczania pomieszczeń.

Uspokajająco

Olejek z czystka ma działanie antystresowe, lagodzi depresję, napełnia energią, poprawia samopoczucie i przywraca spokój. Poprawia jakość snu i normalizuje jego cykl. Stosuje się go w medytacji.

Na skórę

Olejek odmładza i regeneruje skórę, wygładza fałdy i zmarszczki, działa wybielająco, wspomaga resorpcję blizn, przyspiesza gojenie się ran. Zalecany do leczenia wrzodów, oparzeń i podrażnień skóry. W połączeniu z szałwią lekarską i olejkami lawendowymi będzie przydatny w leczeniu odleżyn. Olej jest stosowany w leczeniu przewlekłych problemów skórnych, takich jak egzema i łuszczyca (zalecany w połączeniu z ekstraktem z rumianku). Łagodzi świąd. Polecany dla skóry tłustej, skłonnej do powstawania trądziku. Działa przeciwzapalnie, przeciwbakteryjnie i przeciwgrzybiczo.

Wzmacnia włosy. W ich pielęgnacji ma działanie antyperspiracyjne, zatrzymuje wzmożone wypadanie włosów, przyspiesza ich wzrost i odbudowuje ich keratynową powłokę włosów. Stosować w maskach do włosów, zmieszanych z bazą i uzupełniającymi olejkami eterycznymi. Stosować najlepiej przed myciem włosów, pozostawiając na co najmniej 40 minut, stosując technikę ciepłego okładu. Preparaty z czystka wchodzą w skład produktów do pielęgnacji włosów, takich jak szampony, maski oraz serum.

Olejek jest zalecany także przy obrzękach ze względu na jego zdolność do optymalizacji naturalnego przepływu limfy – zapobiega powiększaniu się węzłów chłonnych i zastojom limfy.

Na krwawienia

Kadzidło jest również przydatne w przypadku krwawienia dziąseł i częstych krwotoków z nosa.

Zapobiega próchnicy zębów i chorobom przyzębia.

Do masażu

Olejek czystkowy przeznacza się do łagodzenia napięć mięśniowych. Przy zapaleniu pęcherza moczowego, bolesnych i obfitych miesiączkach, bólach mięśni i skurczach.

Dawkowanie

Do masażu: 4-5 kropli na 10 ml oleju roślinnego. Do kąpieli: 5-6 kropli. W inhalatorze aerozolowym: 2-3 krople. Do okładów: 5-6 kropli. Do wzbogacania kosmetyków: 8-10 kropli na 10 g bazy.

Przeciwwskazania

Nietolerancja indywidualna. Nie stosować na błony śluzowe. Może być stosowany przez kobiety w ciąży i karmiące.

Perfumy

Olejek eteryczny otrzymuje się w wyniku destylacji, ma ciemnozielony lub brązowy kolor. Ma on szerokie zastosowanie w przemyśle perfumeryjnym i jest ceniony nie tylko za swój zapach, ale także za właściwość utrwalania innych zapachów i nadawania im trwałości. W Egipcie olejek czystkowy był używany do aromatycznych kadzideł. Starożytni Rzymianie oczyszczali nim świątynie, w któryc zawsze pachniało olejkiem. Stosowany do produkcji perfum, mydeł, wód toaletowych i innych kosmetyków.

Źródła:
  • https://aromatnauki.ru/products/cistus-ladaniferus
  • https://6cotok.boltai.com/topics/ladannik-prirodnoe-sredstvo-ot-virusov-i-infektsij/
  • https://magazintrav.ru/ladannik
  • https://lektrava.ru/encyclopedia/ladannik-krymskiy/
  • https://znaharb.ru/ladannik-rastenie-lechebnye-svoystva
  • www.rozanski.li

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *